Vitamines op maat zijn voedingssupplementen waarvan de samenstelling uit uw eigen antwoorden volgt in plaats van uit één recept voor iedereen. U vult een online vragenlijst in over voeding, slaap, beweging, stress en uw doel, en een algoritme houdt alleen de voedingsstoffen over die volgens die antwoorden in uw week ontbreken. Het pakket komt binnen als dagzakjes met een ochtend- en avonddosis, niet als een rij losse potjes. De test achter vitamines op maat meet geen waarden in uw bloed en stelt geen diagnose: hij ordent wat u zelf over uw dag vertelt.
Wat zijn vitamines op maat precies?
Het is een voedingssupplement waarvan de lijst met stoffen per persoon wordt opgebouwd op basis van een vragenlijst over voeding en leefstijl. Twee mensen die dezelfde test invullen, krijgen daardoor zelden hetzelfde pakket. Het persoonlijke zit in de keuze en de verdeling van de stoffen over de dag, niet in een laboratoriumanalyse en niet in genetisch onderzoek.
Die afbakening is belangrijk, want de term wordt breed gebruikt. Sommige aanbieders werken met bloedwaarden, andere met DNA, weer andere met een vragenlijst. Alle drie heten in de markt gepersonaliseerde vitamines, terwijl ze iets anders meten en iets anders kunnen zeggen. Wat een goede vragenlijst wel kan: zien wat er structureel uit uw menu verdwijnt. Wat hij niet kan: uw actuele waarde in het bloed noemen.
Wat mist de Nederlandse voeding werkelijk?
Bij meer dan de helft van de deelnemers aan de Nederlandse voedselconsumptiepeiling van 2012 tot 2016 lag de inname van calcium, ijzer, vitamine D en foliumzuur onder de gemiddelde behoefte (n = 4313, leeftijd 1 tot 79 jaar, Bird 2023). Dat is geen randgroep, maar een doorsnee van een land dat als goed gevoed geldt. Vrouwen en adolescenten kwamen er het vaakst onder.
Europees breed wijst de meting dezelfde kant op. Na standaardisatie van de meetmethode had 40,4 % van 55 844 Europeanen een waarde vitamine D onder 50 nmol/l, 13 % zat onder 30 nmol/l en in de winter liep dat op tot 17,7 % (Cashman 2016).
| Voedingsstof | EU-referentie-inname per dag | Wat de meting laat zien | Bron |
|---|---|---|---|
| Vitamine D | 5 µg | 40,4 % onder 50 nmol/l in het bloed | Cashman 2016, n = 55 844, EU |
| Calcium | 800 mg | meer dan 50 % onder de gemiddelde behoefte | Bird 2023, n = 4313, NL |
| IJzer | 14 mg | meer dan 50 % onder de gemiddelde behoefte | Bird 2023, n = 4313, NL |
| Foliumzuur | 200 µg | meer dan 50 % onder de gemiddelde behoefte | Bird 2023, n = 4313, NL |
| Vitamine E | 12 mg | 67 % bleef onder de aanbeveling, ook met supplementen | Wallace 2014, n = 16 444, VS |
| Zink | 10 mg | 3,5 % kwam boven de aanvaardbare bovengrens uit | Wallace 2014, n = 16 444, VS |
De tabel laat vooral zien waarom één vaste samenstelling lastig is. Het gat zit bij de een bij ijzer, bij de ander bij vitamine D en bij een derde nergens.
Hoe komt uw persoonlijke samenstelling tot stand?
In drie stappen. U beantwoordt ongeveer twintig vragen over voeding, slaap, beweging, stress en uw doel, wat ongeveer vier minuten kost en geen registratie vraagt. Het algoritme, samen met artsen opgesteld, laat weg wat u volgens uw antwoorden al uit uw eten haalt en houdt over wat ontbreekt. Daarna komen dagzakjes thuis, één per dag, met de ochtenddosis en de avonddosis apart.
Die splitsing is geen verpakkingstruc. Calcium en ijzer worden liever niet op hetzelfde moment ingenomen, en vetoplosbare stoffen zoals vitamine D komen het beste mee met een maaltijd waarin vet zit. In één tablet voor iedereen moet dat allemaal op hetzelfde moment passen, in twee zakjes niet. U kunt de test later opnieuw invullen, waarna het volgende pakket op de nieuwe antwoorden wordt gebouwd.
Wat zegt het onderzoek over gepersonaliseerde voeding?
De grootste Europese proef op dit terrein heet Food4Me. Daarin kregen 1269 volwassenen uit zeven landen zes maanden lang ofwel algemeen voedingsadvies, ofwel advies dat op hun eigen gegevens was afgestemd. De groep met persoonlijk advies at na een half jaar minder verzadigd vet (1,14 procentpunt van de energie minder), minder zout (0,65 gram minder) en minder rood vlees (5,48 gram minder), en kreeg meer foliumzuur binnen (29,6 µg meer). Hun score op de Healthy Eating Index lag 1,27 punt hoger (Celis-Morales 2017). Even belangrijk is wat er niet uit kwam: advies op basis van bloedwaarden of DNA deed het niet beter dan advies op basis van voeding en leefstijl alleen. Een systematisch overzicht van elf gerandomiseerde studies met 57 tot 1488 deelnemers wees dezelfde richting aan (Jinnette 2021).
Zet die uitkomst wel op schaal. De verschillen zijn echt gemeten, maar bescheiden: het gaat om een beter menu, niet om een omslag. Een voedingssupplement vervangt geen gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl.
Waarin verschillen ze van een gewone multivitamine?
Een multivitamine heeft voor iedereen dezelfde samenstelling, bij vitamines op maat volgt de lijst uit uw antwoorden. Dat verschil is niet alleen cosmetisch. In een meting onder 16 444 Amerikanen gebruikte 51 % een multivitamine met negen of meer stoffen, en toch bleef 74 % onder de aanbeveling voor vitamine D en 67 % voor vitamine E (Wallace 2014). Eén vaste samenstelling dekt de gaten dus niet vanzelf.
Aan de andere kant kwamen veiligheidsproblemen in diezelfde meting nauwelijks voor. Van alle onderzochte stoffen zat zink er het vaakst boven de aanvaardbare bovengrens, en dat was 3,5 % van de deelnemers. Een multivitamine is dus zelden te veel, hij is vaker naast de kwestie. De toegestane formuleringen blijven overigens gelijk, ongeacht het potje: vitamine C draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem en vitamine D draagt bij tot de instandhouding van normale botten, precies zoals ze in het EU-register van gezondheidsclaims staan.
Voor wie het wel en niet zinvol is
Het is vooral zinvol als uw menu aantoonbaar smal is: weinig vis, weinig zuivel, een plantaardig eetpatroon, ploegendienst, een zware sportbelasting of een periode met weinig daglicht. Juist dan stapelen tekorten zich op. In een Amerikaanse analyse liep 31 % van 15 030 mensen risico op ten minste één tekort en 8 % op twee of meer tegelijk, bij vrouwen was dat 37 % (Bird 2017).
Het is niet de juiste route als u een klacht wilt laten uitzoeken. Aanhoudende vermoeidheid, haaruitval of duizeligheid horen bij de huisarts, die wel bloed kan laten prikken. Ook bij zwangerschap, borstvoeding, nierproblemen of het gebruik van medicatie hoort de samenstelling eerst langs een arts of apotheker. En eet u al gevarieerd en hoort u bij geen enkele risicogroep, dan kan de uitkomst gerust zijn dat u weinig nodig hebt. Dat is een geldig antwoord, geen mislukte test.
Wilt u weten wat er in uw geval overblijft, dan kost de test voor vitamines op maat vier minuten en levert hij een lijst op zonder verplichting.
Veelgestelde vragen
Is het invullen van de test gratis?
Ja. Het invullen en het advies zijn gratis en vragen geen registratie. U betaalt pas wanneer u besluit een pakket te bestellen.
Hoelang duurt de vragenlijst?
Ongeveer vier minuten. Het zijn een kleine twintig vragen over voeding, slaap, beweging, stress en uw doel, zonder tussenstappen waarvoor u iets moet opzoeken.
Wordt er bloed geprikt of DNA onderzocht?
Nee. De samenstelling volgt uit uw antwoorden over voeding en leefstijl. Er worden geen waarden in het bloed gemeten, er is geen genetisch onderzoek en er wordt geen diagnose gesteld.
Hoe snel merkt u er iets van?
Dat verschilt per stof en per persoon en valt niet te beloven. Een voedingssupplement vult de voeding aan en vervangt geen evenwichtig eetpatroon en gezonde leefstijl.
Kan de samenstelling later worden aangepast?
Ja. U kunt de test opnieuw invullen, bijvoorbeeld na een andere baan of bij een seizoenswissel, en het volgende pakket wordt op de nieuwe antwoorden gebouwd.
Mag u dit combineren met andere supplementen?
Dat kan, maar tel dan op wat u in totaal binnenkrijgt, zeker bij zink, ijzer en vitamine A. Gebruikt u medicatie of bent u zwanger, leg de lijst dan eerst voor aan uw arts of apotheker.
Wat gebeurt er als het pakket niet bevalt?
U hebt dertig dagen om uw geld terug te vragen en een abonnement kan op elk moment worden opgezegd, ook na de eerste levering.
Stel uw supplementen op maat samen
Een korte test op basis van leeftijd, voeding en routine. Het pakket komt in dagzakjes.
